TOALETY
NIEGDYŚ & TOALETY DZIŚ > Z KART HISTORII > KANALIZACJA
Inne strony z tej kategorii: [
Toalety ] | [
Łaźnie ] | [ Wodociągi ] | [ Tworzywa ]
| [ Ciekawostki ] | [
Historyczna pigułka ]
Pierwsze urządzenia kanalizacyjne zbudowano już w czasach
starożytnych. W Babilonie istniał duży kanał ściekowy. W Niniwie w VII w. p.n.e.
główny kanał o sklepieniu z cegieł odprowadzał ścieki do rzeki i miał boczne
kanały z włazami. Najbardziej rozbudowana kanalizacja występowała w Grecji i
Rzymie. Główny kolektor Aten (Cloca Maxima) o wymiarach 3,20 x 4,00 m wybudowany
w VI w p.n.e. został wykonany w całości z kamienia (i funkcjonuje do dziś).
W Rosji pierwsze urządzenia kanalizacyjne pojawiły się w
XII wieku w Nowogrodzie. W Moskwie pierwszy kanał ściekowy wybudowano w 1367 r.;
odprowadzał on ścieki Kremla do rzeki Moskwy. Budowę sieci kanalizacyjnej w
Petersburgu rozpoczęto w połowie XVIII w., a w roku 1832 było już 95 km tej
sieci. W wieku XIX urządzenia miały już: Odessa, Jałta, Rostow, Kijów, Tyflis i
Gałczyn. Budowę nowoczesnej kanalizacji w Moskwie rozpoczęto w 1898 r. Ogółem w
carskiej Rosji 15 miast miało kanalizację, a w ciągu pierwszych 30 lat władzy
radzieckiej skanalizowano ponad 250 ośrodków miejskich.
W Polsce pierwsze urządzenia kanalizacyjne pojawiły się w
XIV i XV w. w Kazimierzu nad Wisłą, Krakowie, Lublinie, Lwowie, Płocku,
Poznaniu, Warszawie i Wilnie. W XVIII w. Warszawa miała w swoim wyposażeniu
rowy, kryte kanały drewniane i murowane, odprowadzające ścieki bezpośrednio do
Wisły. Intensywny rozwój kanalizacji w Europie rozpoczął się na przełomie XVIII
i XIX w. Pierwszy projekt planowej kanalizacji opracował angielski inżynier
William Heerlein Lindley w 1843 roku dla
miasta Hamburga. Ponadto projekty kanalizacji opracowane przez Lindleya
zrealizowano w latach późniejszych we Frankfurcie n. Menem, Pradze, Włocławku i
Warszawie. Projekt kanalizacji dla Warszawy opracowano w 1876 r., a budowę jej
rozpoczęto pięć lat później. Dla Krakowa projekt powstał ok. 10 lat później.
Spośród wszystkich wielkich miast Polski, najpóźniej miejskie wodociągi i
kanalizacja powstały w Łodzi . Miasto powstawało w nieznanym wówczas w Europie
tempie. Z miasteczka liczącego w 1820 roku 800 mieszkańców, w ciągu 100 lat
urosło w potężny ośrodek przemysłowy,
dwa i pół raza większy niż Poznań i
Kraków. Jeszcze w 1939 roku ludność blisko 700-tysięcznego miasta czerpała wodę
z tysięcy płytkich studni kopanych, zażelazioną i zatrutą ściekami
przesiąkającymi powierzchniowo i z dołów kloacznych. Tylko wielki przemysł i
około 10% najzamożniejszych mieszkańców korzystało z instalacji wodociągowych
wykorzystujących własne ujęcia głębinowe. Większość ścieków spływała do Neru
ulicznymi rynsztokami i chaotyczną siecią kilkunastu łódzkich rzeczek. Dla
systemu kanalizacji Lindley wykorzystał położenie
topograficzne Łodzi. Od strony północno-wschodnich wzgórz, teren miasta opada
stopniowo w kierunku południowo-zachodnim, do doliny Neru, a różnice skrajnych
poziomów przekraczają 100 m. Stwarzało to możliwość budowy przejrzystego układu
sieci kanałów, odprowadzających ścieki do oczyszczalni zaprojektowanej na
lublinku i dalej do naturalnego odbiornika - rzeki Ner. Budowę miejskiej
kanalizacji Zarząd Miasta rozpoczął w roku 1925, a wodociągu w roku 1935.
Pierwsze budynki podłączono do kanalizacji w roku 1927, a pierwsza woda z
wodociągów miejskich popłynęła do kranów w roku 1943. W
latach 1938-39 były skanalizowane 132 miasta w naszym kraju, co stanowiło
zaledwie ok. 20% miast Polski. W wyniku działań wojennych większość urządzeń
komunalnych uległa zniszczeniu. Intensywny rozwój i rozbudowa urządzeń
kanalizacyjnych nastąpiły dopiero w Polsce Ludowej. W roku 1985 już 691 miast
miało sieć kanalizacyjną, co stanowi ok. 85% ogółu miast w Polsce. Liczba
ludności korzystającej z kanalizacji w roku 1985 wynosiła ok. 80% ludności
naszego kraju. W oparciu o koncepcje W. H. Lindleja, Łódź kontynuowała rozbudowę
wodociągów i kanalizacji. Ten wielki wysiłek inwestycyjny spowodował, że -
według rocznika statystycznego GUS - Łódź już w roku 1996 ze wskaźnikiem 99,1%
wysunęła się na pierwsze miejsce w kraju pod względem odsetka mieszkańców
korzystających z wodociągu miejskiego i ze wskaźnikiem 93% na drugie miejsce, za
Poznaniem, pod względem odsetka mieszkańców korzystających z kanalizacji. Według
stanu na koniec roku 2000 z wodociągu korzystało 99,4% łodzian, a z kanalizacji
94,2% mieszkańców miasta.
Zobacz także: Materiały instalacyjne > [
Kanalizacja dawnej ]
Inne strony z tej kategorii: [
Toalety ] | [
Łaźnie ] | [ Wodociągi ] | [ Tworzywa ]
| [ Ciekawostki ] | [
Historyczna pigułka ]
|