TOALETY
NIEGDYŚ & TOALETY DZIŚ > PRZYBORY SANITARNE > WANNY
Inne strony z tej kategorii: [ Miski
ustępowe ] | [ Pisuary ] | [ Bidety ] | [
Natryski ] |
[ Umywalki ] |
[ Z przymrużeniem oka ]
Narażeni na straszne skutki dżumy, ludzie w XVI w.
przekonani byli, że ciało wyposażone jest w przepuszczalne powłoki. Według ich
teorii, woda wszędzie się wciskała, powodując zagrożenia. Kąpiele wystawiały
ciało na różne niebezpieczeństwa (syfilis, ciąża z kąpieli).
[ Łaźnie miejskie ]
prawie całkowicie zniknęły we Francji w ciągu pierwszej połowy XVI w. Na
przykład z czterech funkcjonujących w Dijon, nie pozostała ani jedna, a z
trzynastu w Strasbourgu pozostały zaledwie cztery. Zmieniały się także ich
funkcje. Kąpiel była zajęciem elitarnym i rzadko stosowanym, a same łaźnie stały
się raczej gospodami, miejscem sekretnych schadzek. Stąd np. w Amsterdamie w
1735 r. była tylko jedna łaźnia publiczna, a w dużo mniejszej Warszawie, w
pierwszej połowie XVII w. dwie, nie licząc istniejących w domach zajezdnych
(gospodach).
Pod koniec XVIII wieku sytuacja się
zmienia. W Wersalu dobudowuje się pomieszczenia mające służyć jako łazienki.
Umieszcza się je w pobliżu większych apartamentów. Jednak zwyczaj kąpieli
utrwala się w wyższych warstwach społeczeństwa bardzo powoli. W encyklopedii z
1751 roku podaje się definicję wanny: "Obiekty
o ustalonych kształtach: 4.5 stopy długości na 2.5 szerokości oraz 26 cali
wysokości. Mogą być wykonany z miedzi bądź z drewna opasanego obręczami." Wraz z wanną odkryto na nowo uroki
kąpieli.
Woda gorąca, bardziej przenikająca do ciała, wpływa na rozluźnienie wszystkich
jej części. Może ukoić nerwy i złe samopoczucie podczas upałów. Woda zimna
wywołuje częste skurcze i jest w stanie wzmocnić mięśnie i dodać wigoru. Oprócz
tego woda jest elementem, który faluje i uderza, porusza się i naciska.
Zanurzenie odbywa się przede wszystkim po to, aby wytworzyć pewien stan. Kąpanie
się jest związane z tworzeniem pewnej atmosfery, poddaniem się przemożnym
wpływom, odczuwaniem afektów.
Pierwszy zakład kąpielowy nad Sekwaną
powstał w 1761 roku. Organizacja miejsca była zupełnie nowa. Przeprowadzono ją
tak, aby ułatwić przepływ wody. Sam projekt miał charakter leczniczy i
higieniczny. Również w zakresie intymności nastąpiła zmiana. W wielkich
rezydencjach obok sypialni pojawiają się nowe pomieszczenia. Obejmują one
funkcje toalety, garderoby, wygódki i ustępu. Każdy wyznacza sobie czas tam
spędzony. Czynności higieniczne mniej bezpośrednio obliczone są na pokaz.
Powiększa się przestrzeń dla anonimowych czynności. Kształtują się początki
mycia intymnego. Sprzyja temu wydzielona, odosobniona przestrzeń. Na zmianę
podejścia do czystości wskazują konkretne przedmioty. Bidet jest typowym
przykładem takiej odnowy. Pojawiają się też misy i konwie z fajansu. Zdobią one
prywatne łazienki. Modna staje się kąpiel, która reguluje ruchy cieczy i
elementów stałych. W 1763 roku Pomme zanurza w wodzie swoich pacjentów
cierpiących na wapory. C hce
on za pomocą zimna walczyć z ich słabością, przywrócić sprężystość ich ciałom.
Po raz pierwszy kąpiel pełni rolę higieniczną. Jednak czystość często nie jest
tu najbardziej istotna. Liczy się nabieranie sił i wzmacnianie organizmu.
Uważano, że ciało podlega takim samym regułom jak hartowana stal. Zimna kąpiel
jest jednak czymś zupełnie innym od kąpieli w rezydencjach arystokratycznych. Ta
druga, ciepła, powoduje rozleniwienie. Staje się dla oświeconej burżuazji oznaką
zdegenerowania. Ciepła kąpiel była odrzucana jako praktyka klasy upadającej.
Zimna miała powodować wzrost oporu poprzez zwężenie żył, wyzwalać więcej
działania. Na jej skutek miał wzrastać przepływ cieczy humoralnych. Zimno stało
się więc czynnikiem stymulującym. Bycie czystym zaczyna polegać na pozbyciu się
tego co usztywnia i ogranicza, na rzecz tego, co uwalnia. Naturalność skóry
staje się ważniejsza od substancji, które ją barwią. Ta zmiana była odpowiedzią
na dotychczasowy, przesadnie staranny, wystylizowany ubiór i makijaż. Perfumy,
które niegdyś myły i bezpośrednio zwalczały przykre zapachy straciły swą
użyteczność. Jest jednak kilka wyjątków od takiego zaniechania. Potwierdzają one
odwołania do natury. Marzy się o zapachach wystarczająco prostych, aby mogły
naśladować "woń ziemi wilgotnej po deszczu". Świeżość i schludność kojarzone są
z elementem organicznym. Przeciwstawia się ona dawnym kryteriom pozoru.
Czystość, która w XVII wieku była wyrazem estetyki, staje się funkcjonalna.
Począwszy od 1890 roku projektowane są
meble funkcjonalne np. wanna składana, wanna - łóżko, wanna - stół. Powstają
podstawki pozwalające łatwo sięgnąć po takie przedmioty jak mydło, gąbka, czy
ręcznik. Przedmioty są łączone, zestawiane, dopasowywane.
Pierwsza wanna akrylowa została wykonana w 1947
r. w Australii i w dobrej kondycji służyła do połowy lat osiemdziesiątych.
Kilka lat temu, istniały obawy, że stające się coraz to modniejsze natryski,
wyprą całkowicie wanny. Nic z tego. Ludzie szybko zauważyli, że oszczędność
miejsca i zużycia wody, to nie jedyne argumenty kabin prysznicowych. W żadnym
bowiem natrysku, nie nie można się położyć i zanurzyć w wodzie, np. z olejkami
zapachowymi. Obecnie, najczęściej spotykanymi wannami są te, wykonane ze stali
lub akrylu. Rzadziej spotykane są wanny żeliwne. Każdy z w/w trzech materiałów
ma swoje zalety i wady. I tak: akryl
jest materiałem łatwym do formowania dowolnych kształtów. Dzięki temu w wyrobach
wykonanych z akrylu możliwe są siedziska, zaokrąglenia, uchwyty czy odpowiednio
profilowane dno. Akryl tłumi dźwięki i ma dobrą izolacyjność cieplną, dzięki
czemu woda długo utrzymuje żądaną temperaturę. Jest natomiast stosunkowo drogi w
porównaniu do wanien stalowych, czy żeliwnych, które w budownictwie stosowane są
znacznie dłużej. Posiadają one trwałą konstrukcję, która nie ulega
zniekształceniu, są odporne na uderzenia i mogą służyć przez długie lata.
Ich zaletą jest duża bezwładność cieplna (woda stygnie w nich powoli).
Podstawową wadą wanien z żeliwa jest ich ciężar. Mają również nieciekawe
wzornictwo, są też - w porównaniu z wannami z innych materiałów - dość drogie.
W tej chwili najczęściej kupowane są wanny z
emaliowanej
blachy stalowej (o grubości ok. 3,5 mm). Produkowane są w wielu wzorach i
kolorach, choć najpopularniejsze są białe, w kształcie prostokąta.
Są tańsze od żeliwnych, za to cięższe i krótko utrzymują wysoką temperaturę
wody. Dostępne są z gotowymi, wywierconymi otworami do montażu baterii sztorcowej lub bez
otworów (przeznaczone do baterii naściennej). Dla bezpieczeństwa użytkowników
niektóre mają antypoślizgowe dna.
Wanny akrylowe wytłacza się z płyt grubości
4-5 mm. Akryl może być dwu- lub trzywarstwowy, dodatkowo wzmocniony żywicą
poliestrową lub włóknem szklanym, a samo dno - płytą wiórową. Wanny z akrylu
wysokiej jakości są wytrzymałe, odporne na zarysowania i ścieranie oraz środki
chemiczne, używane w gospodarstwie domowym. Nie odbarwiają się. Powierzchnia
wanny jest ciepła w dotyku. Z akrylu łatwo jest formować różne kształty. Bez
problemu można w nich zrobić również otwory, zarówno na baterie, jak na dysze do
hydromasażu. Producenci oferują wanny akrylowe z połyskiem lub matowe, te
ostatnie są zwykle droższe. Wanny akrylowe są lekkie, a więc łatwe do transportu
i montażu. Jeśli
akryl jest wzmocniony (np. żywicą poliestrową z włóknem szklanym), wanna będzie
miała większą wytrzymałość oraz lepszą izolacyjność termiczną i akustyczną.
Wanny akrylowe mają najrozmaitsze kształty i kolory. Barwi się je w masie, nie
musimy się więc obawiać - jak w przypadku wanien żeliwnych czy stalowych - że
emalia odpryśnie. Są też łatwe do zamontowania (ze względu na niewielki ciężar),
a wlana do nich woda długo pozostaje ciepła.
W przypadku wanien akrylowych, istnieją również takie z masażem wodnym
(z kilku regulowanych dysz natryskowych) lub powietrznym (z kilkudziesięciu wlotów powietrza). Można też
wybrać model z masażem mieszanym, wodno-powietrznym czy innymi udogodnieniami,
np. sensorowymi przyciskami, pozwalającymi zaprogramować czas i temperaturę
kąpieli. Pierwsza
wanna akrylowa została wykonana w 1947 r. w Australii i w dobrej kondycji
służyła do połowy lat osiemdziesiątych.
Jeśli łazienka jest ogromna, można zainstalować w niej wannę
wieloosobową. Mają one specjalny system filtracji i chemicznego uzdatniania
wody, skutecznie usuwający bakterie rozwijające się w wodzie. Przyjemności może
jeszcze dodać podwodne oświetlenie,
kaskady, czy sztuczne prądy.
Inne strony z tej kategorii: [ Miski
ustępowe ] | [ Pisuary ] | [ Bidety ] | [
Natryski ] |
[ Umywalki ] |
[ Z przymrużeniem oka ]
|